CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçunu düzenleyen kanun maddesinin yürürlükten kaldırılması için kanun teklifi verdi. Çakırözer, teklifinde, bu suçlama kapsamında kaç gazetecinin ne şekilde yargılandığını verilerle anlatan Veriler Ne Diyor? haberinden de yararlandı.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçunu düzenleyen 217/A maddesinin yürürlükten kaldırılmasına ilişkin kanun teklifi verdi.
Çakırözer, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na sunduğu teklifin gerekçesinde, Ekim 2022’de yürürlüğe giren düzenlemenin ardından ifade ve basın özgürlüğü alanında yaşanan gelişmelere dikkat çekti.
Gazetecilerin, bu madde kapsamında “keyfi uygulamalarla” soruşturma, gözaltı ve tutuklamalarla karşı karşıya kaldığını belirten Çakırözer, bunu da 9 Nisan’da yayımladığımız “Dezenformasyon Yasası’nın bilançosu: 83 gazeteciye 114 suçlama” başlıklı haberimizdeki verileri kaynak göstererek yaptı.
Kendisi de gazeteci kökenli olan Çakırözer, kanunun, yürürlüğe girdiği 2022’den bu yana kaç gazeteciyi ne şekilde hedef aldığına dair verilerin yer aldığı haberimizden, teklifinde şu ifadelerle yararlandı:
“Gazeteci Ali Safa Korkut’un hazırladığı verilere göre; yasanın yürürlüğe girdiği Ekim 2022’den Nisan 2025’e, yaptıkları haberler nedeniyle en az 83 gazeteciye tam 114 kez ‘halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma’ suçlaması yöneltilmiştir. Bu suçlama kapsamında gazetecilere 54 kez soruşturma, 39 kez dava açılmıştır. Gazetecilere 11 kez gözaltı işlemi uygulanırken, 10 kez de bu suçlama gerekçe gösterilerek tutuklama işlemi yapılmıştır.”
Çakırözer, teklifinde, bu düzenleme kapsamında açılan davaların önemli bir bölümünde sanıkların gazetecilerden oluştuğunu belirtti. Bununla birlikte çeşitli gazeteciler, siyasetçiler ve sivil toplum temsilcilerinin de bu kapsamda yargı süreçlerine dahil edildiği ifade edildi.
Kanun teklifinde basın özgürlüğünün demokratik toplumlar için temel bir unsur olduğunu belirten Çakırözer, şöyle devam etti:
“İfade ve basın özgürlüğünün önündeki en büyük engellerden biri olarak görülen Türk Ceza Kanunu’nun 217/A maddesi yürürlükten kaldırılarak, gazetecilerin mesleklerini özgürce yapabilmesi ve halkın haber alma hakkı ile ifade ve basın özgürlüğünün korunması amaçlanmaktadır.”
Teklif, TBMM’de ilgili komisyonlarda görüşülecek.
Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçu nedir?
“Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçu, Ekim 2022’de yürürlüğe giren ve kamuoyunda “dezenformasyon yasası” olarak bilinen düzenleme kapsamında Türk Ceza Kanunu’na (TCK) eklenen 217/A maddesiyle tanımlanıyor.
Maddeye göre, ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ya da genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozabilecek şekilde alenen yayan kişiler hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Suçun oluşması için paylaşılan bilginin gerçeğe aykırı olması ve kamu barışını bozma potansiyeli taşıması gerekiyor.
Düzenlemede ayrıca, suçun kimliğin gizlenerek işlenmesi de cezayı artıran unsurlar arasında sayılıyor. Özellikle sosyal medya paylaşımları, haber içerikleri ve kamuya açık açıklamalar bu madde kapsamında değerlendirilebiliyor. Bu yönüyle 217/A maddesi, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren hem kapsamı hem de uygulanma biçimi açısından tartışma konusu olmaya devam ediyor.
Yorum bırakın