PKK militanlarının Süleymaniye’deki silah bırakma töreni, sosyal medyada beklenenin aksine barış çağrılarından çok, barış karşıtı tepkilerle karşılandı. X’te atılan binlerce tweet’in analizine göre, “Süleymaniye” etiketi etrafında şekillenenler arasında en görünür olanlar, barışı reddeden ifadeler içerenler oldu.
PKK militanlarının bugün Irak’ın Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin Süleymaniye’de sembolik olarak silahlarını yakması, Türkiye sosyal medyasında geniş yankı buldu.
Öyle ki “#Süleymaniye” etiketi X’te (Twitter) gündem oldu ve bu etiketle yaklaşık 8 bin tweet atıldı. Bunun üzerine ben de bunların en popüler olan 2 bin 577 tanesini çekip analiz ettim.
Elde ettiğim veriler, sosyal medya söyleminde barış karşıtı ifadelerin öne çıktığını ortaya koyuyor.
Kelime Bulutu: Milliyetçi söylem ön planda
Tweet’lerde en sık geçen kelimeleri görselleştiren kelime bulutu, kullanıcıların büyük çoğunluğunun olayı milliyetçi bir çerçeveden değerlendirdiğini gösteriyor.
“PKK”, “terör”, “terörist”, “örgütü”, “imha”, “şehit” gibi kelimelerin büyük puntolarla yer alması, kullanıcıların önemli bir kısmının meseleyi güvenlik ve milliyetçilik perspektifiyle ele aldığını gösteriyor.
“Barış“, “teslimiyet” ve “çözüm” gibi pozitif kelimeler de mevcut olsa da onları bastıran güvenlikçi, milliyetçi ve kutuplaştırıcı söylemlerin ağırlığı çok daha yüksek.
Kelime bulutu, söylem düzeyinde güçlü bir milliyetçi çerçevenin hâkim olduğunu, barışçıl veya demokratikleşme yönündeki mesajların ise daha sınırlı kaldığını gösteriyor. Bu da sosyal medyada görünürlük kazanan içeriklerin belli bir ideolojik hizalanma çerçevesinde yoğunlaştığını ortaya koyuyor.
Bin 493 kullanıcı, 10 milyonu aşkın görüntülenme
Bu etiketi kullanarak tweet atan kullanıcı sayısı bin 493 olurken bu kullanıcılar arafından atılan 2 bin 577 tweet’in aldığı toplam görüntülenme sayısı ise 10 milyon 162 bin 34’ü buldu.
En beğenilen tweet’ler, barış karşıtı olanlar
2 bin 577 tweet arasında en çok beğenilen ilk 10 paylaşımın 7’si ise doğrudan barış sürecine karşı çıkan ifadeler içeriyor.
Milliyetçi bir perspektifle paylaşılmış olan bu tweet’ler, barışmak yerine PKK militanlarının öldürülmesi gerektiği ile “Barışmayacağız! Affetmeyeceğiz! Tanımayacağız!” ifadeleri yer alanlardan oluştu.
Toplamda 21 bin 853 beğeni alan bu tweetler, özellikle PKK’ya karşı güvenlikçi refleksleri vurgulayan paylaşımlar olarak dikkat çekiyor.
Retweetlerde de tablo aynı
#Süleymaniye etiketiyle atılanlar arasında, beğenilenlerin yanı sıra retweetlenen tweetler de barış karşıtı ve Milliyetçi Hareket Partisi’nin (MHP) tutumunu eleştiren tweet’lerden oluşuyor.
En çok retweet’lenen 10 tweet’in 6’sı, süreç karşıtı radikal ve milliyetçi mesajlar içerirken, “Siz silah bırakın, biz Astsubay Semih Özbey’in yutkunduğu yerdeyiz!” ifadeleriyle öne çıkan tweet, en çok retweet’lenen içerik oldu.
Bu altı tweet toplamda 3 bin 232 retweet aldı.
Bot değil, organik tepki
Analiz kapsamında, etiket etrafındaki söylemin yalnızca otomatik ya da manipülatif hesaplarca şekillendirilmiş olabileceği ihtimalini de ele aldım.
Ancak elde ettiğim veriler, etiket kapsamında tweet atan hesaplar arasında bot veya gündem belirlemek amacıyla açılmış olanların oranının yalnızca yüzde 3.26 olduğunu gösterdi.
Bu da #Süleymaniye etiketini kullanan bin 493 farklı kullanıcının sadece 84’üne tekabül ediyor. Onların da 54 tanesi, yalnızca Ak Parti Gaziantep Şahinbey Gençlik Kolları Başkanlığı yetkililerinin tweet’lerini retweet’liyor.
Bu da milliyetçi ve barış karşıtı söylemin esas olarak organik kullanıcılar tarafından yayıldığına işaret ediyor.
O 84 hesap ise şunlar:
[‘f84648348’, ‘f84648348’, ‘f84648348’, ‘f84648348’, ‘f84648348’, ‘f84648348’, ‘mer1064633’, ‘mer1064633’, ‘mer1064633’, ‘mer1064633’, ‘mer1064633’, ‘mer1064633’, ‘Ferdi1545700’, ‘Ferdi1545700’, ‘Ferdi1545700’, ‘Ferdi1545700’, ‘Ferdi1545700’, ‘Ferdi1545700’, ‘Mehmetali15207’, ‘Mehmetali15207’, ‘Mehmetali15207’, ‘Mehmetali15207’, ‘Mehmetali15207’, ‘Mehmetali15207’, ‘Arel1416503’, ‘Arel1416503’, ‘Arel1416503’, ‘Arel1416503’, ‘Arel1416503’, ‘Arel1416503’, ‘dogan53061’, ‘dogan53061’, ‘dogan53061’, ‘dogan53061’, ‘dogan53061’, ‘dogan53061’, ‘Elis88708176659’, ‘Elis88708176659’, ‘Elis88708176659’, ‘Elis88708176659’, ‘Elis88708176659’, ‘Elis88708176659’, ‘Ebrar279872’, ‘Ebrar279872’, ‘Ebrar279872’, ‘Ebrar279872’, ‘Ebrar279872’, ‘Ebrar279872’, ‘Zmra12206147519’, ‘Zmra12206147519’, ‘Zmra12206147519’, ‘Zmra12206147519’, ‘Zmra12206147519’, ‘Zmra12206147519’], [‘ysftrkn5’, ‘BilalSEN986730’, ‘suleyman_atil’, ‘seluktekin72’, ‘Metin8150’, ‘celikahmetmeb’], [‘tncy1007’, ‘nurtencoskun’, ‘Wolftigin’, ‘mertefeozuygun’, ‘panoslu04’, ‘mutlubirinsan_’, ‘MehmetAkif4009’], [‘Uzak_sehir06’, ‘kadersizim36’, ‘Sakin_Sessizlik’, ‘MTO_METO’], [‘Turkan6301’, ‘KuranSevdals5’, ‘Ms63011’, ‘Hakerleri01’], [‘bbakuni’, ‘derik_zeytini’, ‘Nizamulmulk_47’], [‘kasi63060590’, ‘TheWin6253’], [‘mersedesgibi’, ‘EriskenHam24875’], [‘DoanBayk5’, ‘Devlet_024’]
Tweet atan her iki kişiden biri Android kullanıcısı
#Süleymaniye etiketiyle yapılan paylaşımlar, ağırlıklı olarak Android ve Web kullanıcıları tarafından gerçekleştirildi. Bu durum, konunun sosyal medyada geniş bir tabana yayıldığını ve yalnızca organize ya da elit kullanıcılar tarafından değil, kitlesel katılımla işlendiğini gösteriyor.
Yüzde elliyle, en fazla tweet, Android işletim sistemine sahip telefonlardan atıldı. Bu da her iki kişiden biri anlamına gelirken, aynı zamanda etiketin daha yaygın bir kullanıcı kitlesine (maddi olarak daha erişilebilir cihazlara sahip olanlar) ulaştığını gösterebilir.
Ardından da web bir tarayıcı kullananlar geldi. Bu oran, Twitter’ın masaüstü kullanımının hâlâ ciddi bir yere sahip olduğunu ve etiketin gündemleştirildiği sırada aktif kullanıcıların bilgisayar başında da olabileceğini gösteriyor.
“Süleymaniye” aramaları Google’da da zirve yaptı
Süleymaniye kentinin gündeme oturması yalnızca sosyal medya platformu X (eski adıyla Twitter) ile sınırlı kalmadı.
Google Trends verilerine göre, Google’da yapılan “Süleymaniye” aramaları bugün Türkiye’de son beş yılın zirvesine ulaştı.
Bugün özelinde ise sabah saatlerinden itibaren hızla yükselen aramalar, öğle saatlerinde zirveye çıktı. Bu ani ilgi artışı, sosyal medya gündeminin arama davranışlarını da doğrudan etkilediğini gösteriyor.
İtalya’nın Cesena kenti: Ben n’alaka ya?
“Süleymaniye” araması kapsamında kullanıcıların en merak ettiği şey ise Süleymaniye’nin nerede olduğuydu.
Kentle ilgili olarak arama yapan kullanıcıların paralel olarak ilgilendiği konulardan biri de İtalya’nın Cesena şehri oldu. Bunun nedenini tahmin etmek ise güç değil:
Kentin, PKK militanlarının silah yakma törenini yaptığı Süleymaniye’deki Casene Mağarası ile olan isim benzerliği.
Özel olarak “Cesena”‘nın Google’da ne kadar aratıldığına baktığımızdaysa karşımıza çıkan grafik de bunu doğruluyor:
Google’da bugün en çok “Cesena (kent)” araması yapılan kentlerin başındaysa Siirt geldi.
Bu çalışmada kullanılan veri setine buradan ulaşabilirsiniz.
Yorum bırakın